Big data y’amakolero ndowooza mpya, etegeerekeka butereevu, big data y’amakolero kitegeeza big data ekolebwa mu kukozesa amawulire g’amakolero.
Olw’okugatta mu bujjuvu amawulire n’okutumbula amakolero, tekinologiya w’amawulire ayingidde mu nkolagana zonna ez’olujegere lw’amakolero olw’ebitongole by’amakolero, nga bbaakoodi, QR codes, RFID, sensa z’amakolero, enkola z’okufuga mu makolero ez’otoma, Internet of Things y’amakolero, ERP, . CAD/CAM/CAE/ CAI ne tekinologiya omulala bikozesebwa nnyo mu bitongole by’amakolero.
Naddala olw’okukozesa tekinologiya w’amawulire ow’omulembe omupya nga yintaneeti, yintaneeti ey’oku ssimu, ne yintaneeti y’ebintu mu by’amakolero, ebitongole by’amakolero nabyo biyingidde mu mutendera omupya ogw’enkulaakulana mu mulimu gwa yintaneeti, era amawulire agakuumibwa amakolero gafunye okweyongera obungi.
Okukozesa big data y’amakolero kijja kuleeta omulembe omupya ogw’obuyiiya n’enkyukakyuka mu bitongole by’amakolero.Okuyita mu ndowooza ey’ebbeeyi entono, okuyungibwa ku ssimu okw’amaanyi, kompyuta ezisaasaanyizibwa n’okwekenneenya okw’omulembe okuleetebwa yintaneeti ne yintaneeti y’ebintu ku ssimu, tekinologiya w’amawulire n’enkola z’amakolero mu nsi yonna bikwatagana nnyo, okuleeta enkyukakyuka ez’amaanyi mu makolero g’ensi yonna, n’okuyiiya... R&D n’okufulumya ebitongole., Enkola y’emirimu, okutunda n’okuddukanya emirimu. Hangao Tech (SEKO Machinery) ekozesa tekinologiya wa yintaneeti ku nkola y’okufuga... intelligent stainless steel industrial welded pipe making machinery , olwo ttiimu z’ebyekikugu ez’enjuyi zombi zisobole okulondoola data y’okufulumya mu kiseera ekituufu, okuzuula ensobi nga zikola, n’okuziyiza okuggalwa.
N’olwekyo, ebizibu n’okusoomoozebwa ebituuse ku nkola za big data mu makolero si bitono okusinga eby’amakolero ga yintaneeti, era mu mbeera ezimu biba bizibu nnyo.
Ebitongole bino eby’amakolero ebiyiiya mu makolero ag’enjawulo bireese sipiidi ey’amangu, okukola obulungi n’okutegeera okw’amaanyi.
Enkozesa eya bulijjo eya big data y’amakolero mulimu okuyiiya ebintu, okuzuula n’okuteebereza ensobi mu bikozesebwa, okwekenneenya IoT mu layini y’okufulumya amakolero, okulongoosa enkola y’okugaba ebintu mu bitongole by’amakolero, n’okutunda ebintu mu ngeri entuufu.Ekiwandiiko kino kijja kusengejja embeera z’okukozesa kwa big data y’amakolero mu bitongole ebikola ebintu kimu ku kimu.
1. Yanguya okuyiiya ebintu
Enkolagana n’enneeyisa y’okutunda wakati wa bakasitoma n’ebitongole by’amakolero ejja kuleeta data nnyingi.Okusima n’okwekenneenya data zino ezikyukakyuka mu bakasitoma kiyinza okuyamba bakasitoma okwetaba mu kwekenneenya obwetaavu bw’ebintu n’emirimu gy’obuyiiya mu dizayini y’ebintu, n’okussaamu ssente mu kuyiiya ebintu.
Ford kyakulabirako mu nsonga eno.Baakozesezza tekinologiya wa big data mu kuyiiya ebintu n’okulongoosa mmotoka ya Ford Focus ey’amasannyalaze.Emmotoka eno efuuse 'big data electric car.' entuufu.
Ng’avuga, ddereeva buli kiseera atereeza sipiidi y’emmotoka, buleeki, bbaatule gy’egenda okucaajinga n’ebikwata ku kifo.Kino kya mugaso eri baddereeva, kyokka ne data eno eddizibwa bayinginiya ba Ford okutegeera emize gya kasitoma gy’avuga omuli engeri, ddi n’awa w’asaba ssente.Emmotoka ne bw’eba eyimiridde, ejja kusigala ng’etambuza data ku puleesa y’emipiira n’enkola ya bbaatule y’emmotoka ku ssimu entegefu eri okumpi.
Enkola eno ey’okukozesa big data eyeesigamiziddwa ku bakasitoma erina emigaso mingi, kubanga big data esobozesa okuyiiya ebintu ebipya eby’omuwendo n’enkola z’okukolagana.Baddereeva bafuna amawulire ag’omugaso era ag’omulembe, ate bayinginiya mu Detroit bakuŋŋaanya amawulire agakwata ku nneeyisa y’okuvuga okutegeera bakasitoma, okukola enteekateeka z’okulongoosa ebintu, n’okussa mu nkola obuyiiya bw’ebintu ebipya.
Ekirala, kkampuni z’amasannyalaze n’abalala abagaba amasannyalaze basobola okwekenneenya obukadde n’obukadde bwa mayiro z’ebikwata ku kuvuga okuzuula wa we bayinza okuzimba siteegi empya ezicaajinga n’engeri y’okuziyiza omukutu omugonvu okutikka ennyo.
2. Okuzuula ensobi mu bikozesebwa n’okuteebereza
Kino kiyinza okukozesebwa mu mpeereza y’ebintu oluvannyuma lw’okutunda n’okulongoosa ebintu.Okuleetebwawo kwa sensa ezisangibwa buli wamu ne tekinologiya wa yintaneeti kifudde okuzuula mu kiseera ekituufu ensobi z’ebintu okuba ekituufu, ate nga okukozesa big data, tekinologiya w’okukola modeling n’okusiiga kisobozesezza okulagula enkyukakyuka.
Mu kunoonya omukutu gwa Malaysia Airlines MH370 ogwabula, ebikwata ku nkola ya yingini ebyafunibwa kkampuni ya Boeing byakola kinene mu kuzuula ekkubo ly’omukutu gw’ennyonyi eno ogwabula.Ka tutwale enkola y’ennyonyi ya Boeing ng’ensonga tulabe engeri enkola za big data gye zikolamu omulimu mu kuzuula ensobi z’ebintu.
Ku nnyonyi ya Boeing, ebikumi n’ebikumi by’ebintu ebikyukakyuka, gamba nga yingini, enkola y’amafuta, amazzi, n’enkola z’amasannyalaze, bye bikola embeera y’okubuuka.Data zino zipimibwa ne zisindikibwa mu microseconds ezitakka wansi wa ntono.Bw’otwala ennyonyi ya Boeing 737 ng’ekyokulabirako, yingini eno esobola okukola data ya terabytes 10 buli ddakiika 30 ng’ebuuka.
Data zino si data ya yinginiya yokka eya telemetry eyinza okwekenneenyezebwa mu kiseera ekimu mu biseera eby’omu maaso, naye era zitumbula okufuga okukyusakyusa mu kiseera ekituufu, enkozesa y’amafuta, okulagula okulemererwa kw’ebitundu n’okumanyisa okugezesa, ekiyinza obulungi okutuuka ku kuzuula ensobi n’okuteebereza.
Ka tulabe ekyokulabirako kya General Electric (GE).Ekitongole kya GE Energy Monitoring and Diagnostics (M&D) Center e Atlanta mu Amerika, kikung’aanya ebikwata ku nkumi n’enkumi za ttabiini za ggaasi za GE mu mawanga agasukka mu 50 okwetoloola ensi yonna, era kisobola okukung’aanya ebikwata ku 10G eri bakasitoma buli lunaku.Yeekenneenya okutambula kwa big data okutambula obutasalako okuva mu bubonero bwa sensa okukankana n’ebbugumu mu nkola.Okwekenenya kuno okwa big data kujja kuwa obuwagizi eri GE okuzuula ensobi mu ttabiini za ggaasi n’okulabula nga bukyali.
Kkampuni ekola ttabiini z’empewo eya Vestas era yalongoosa ensengeka ya ttabiini z’empewo ng’esalasala okwekenneenya ebikwata ku mbeera y’obudde n’ebikwata ku mita yaayo eya ttabiini, bwe kityo n’eyongera ku mutindo gw’amaanyi agafuluma mu ttabiini z’empewo n’okwongera ku bulamu bw’empeereza.
3. Big data okukozesa layini y’okufulumya IoT mu makolero
Layini z’amakolero ez’omulembe ezikola ebintu zirimu enkumi n’enkumi za sensa entonotono okuzuula ebbugumu, puleesa, ebbugumu, okukankana n’amaloboozi.
Olw’okuba data ekuŋŋaanyizibwa buli luvannyuma lwa sikonda ntono, engeri nnyingi ez’okwekenneenya zisobola okutuukirira nga tukozesa data zino, omuli okuzuula ebyuma, okwekenneenya enkozesa y’amasannyalaze, okwekenneenya enkozesa y’amasoboza, okwekenneenya obubenje obw’omutindo (nga mw’otwalidde n’okumenya amateeka g’okufulumya, okulemererwa kw’ebitundu), n’ebirala.
Okusookera ddala, mu nsonga z’okulongoosa enkola y’okufulumya, okukozesa big data zino mu nkola y’okufulumya kisobola okwekenneenya enkola yonna ey’okufulumya n’okutegeera engeri buli link gy’ekolebwamu.Enkola emu bw’emala okuva ku nkola eya bulijjo, akabonero ka alamu kajja kukolebwa, ensobi oba ebizibu bisobola okuzuulibwa amangu, era ekizibu kisobola okugonjoolwa mu ngeri ennyangu.
Nga tukozesa tekinologiya wa big data, era kisoboka okuteekawo ebikozesebwa ebirabika (virtual models) eby’enkola y’okufulumya ebintu by’amakolero, okukoppa n’okulongoosa enkola y’okufulumya.Data zonna ez’enkola n’enkola y’emirimu bwe zinaasobola okuddamu okuzimbibwa mu nkola, obwerufu buno bujja kuyamba abakola ebintu okulongoosa enkola zaabwe ez’okufulumya.
Okugeza ekirala, mu nsonga z’okwekenneenya enkozesa y’amasoboza, okukozesa sensa okulondoola wakati enkola zonna ez’okufulumya mu nkola y’okufulumya ebyuma kiyinza okuzuula obutali bwa bulijjo oba entikko mu nkozesa y’amasoboza, olwo enkozesa y’amasoboza esobole okulongoosebwa mu nkola y’okufulumya era enkola zonna zisobole okukolebwa.Okwekenenya kijja kukendeeza nnyo ku nkozesa y’amaanyi.
4. Okwekenenya n’okulongoosa enkola y’okugaba ebintu mu makolero
Mu kiseera kino, okwekenneenya data ennene (big data analysis) yafuuka dda ngeri nkulu eri kkampuni nnyingi ez’obusuubuzi ku yintaneeti okutumbula okuvuganya kw’enkola zaabwe ez’okugaba ebintu.
Okugeza, kkampuni y’obusuubuzi ku yintaneeti eya Jingdong Mall ekozesa big data okwekenneenya n’okulagula obwetaavu bw’ebintu mu bifo eby’enjawulo nga bukyali, bwe kityo n’elongoosa obulungi bw’okusaasaanya n’okutereka, n’okukakasa nti bakasitoma bafuna obumanyirivu bw’olunaku oluddako.
RFID ne tekinologiya omulala ow’okuzuula ebintu mu byuma bikalimagezi, tekinologiya wa Internet of Things, ne tekinologiya wa yintaneeti ku ssimu bisobola okuyamba ebitongole by’amakolero okufuna data ennene ey’omukutu omujjuvu ogw’okugaba ebintu.Okukozesa data zino okwekenneenya kijja kuleeta okweyongera okw’amaanyi mu sitoowa, okusaasaanya, n’okutunda obulungi n’omuwendo omunene.okugaana.
Mu Amerika mulimu abasuubuzi abanene aba OEM abasoba mu 1,000, nga bawa kkampuni ezikola ebintu eby’enjawulo ebisoba mu 10,000.Buli mukozi yeesigamye ku kuteebereza akatale n’enkyukakyuka endala ez’enjawulo, gamba ng’ebikwata ku kutunda, ebikwata ku katale, eby’okwolesebwa, amawulire, n’ebikwata ku bavuganya , Era n’okuteebereza kw’obudde okutunda ebintu byabwe.
Nga bakozesa data y’okutunda, data ya sensa y’ebintu, ne data okuva mu database z’abagaba ebintu, kkampuni ezikola ebintu mu makolero zisobola okulagula obulungi obwetaavu mu bitundu by’ensi eby’enjawulo.
Okuva emiwendo gy’ebintu n’okutunda bwe bisobola okulondoolebwa, era nga bisobola okugulibwa ng’emiwendo gigudde, kkampuni ezikola ebintu zisobola okukekkereza ssente nnyingi.
Singa oddamu okukozesa data ekolebwa sensa eziri mu kintu okumanya ekikyamu ku kintu n’ebitundu we byetaagibwa, era bisobola okulagula wa ne ddi ebitundu we byetaagibwa.Kino kijja kukendeeza nnyo ku yinvensulo n’okulongoosa enkola y’okugaba ebintu.
